Thuật ngữ “Tù Nhân Lương Tâm” truy nguyên từ Anh ngữ là “Prisoner of conscience”, được phát nguyên bởi các nhóm đấu tranh cho nhân quyền thuộc Tổ chức Ân Xá Quốc Tế từ đầu thập niên 1960. Thuật ngữ “Tù Nhân Lương Tâm” được dùng để đề cập đến bất cứ ai bị bỏ tù vì một trong những lý do chủng tộc, tôn giáo, màu da, ngôn ngữ, hay quan điểm chính trị, tức chính kiến, miễn là họ đã không sử dụng hoặc ủng hộ bạo lực. Thuật ngữ này cũng chỉ những người đã bị cầm tù và hoặc bị bách hại vì biểu lộ niềm tin theo lương tâm của họ một cách ôn hòa, bất bạo động.
Vào ngày 28 tháng 5 năm 1961, bài báo “CÁC TÙ NHÂN LƯƠNG TÂM BỊ BỎ QUÊN” đã khởi đầu chiến dịch “Lời Kêu Gọi Cho Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế” vào năm 1961. Các mục tiêu chính cho chiến dịch kéo dài một năm này - được thành lập bởi một luật sư người Anh tên là Peter Benenson và một nhóm nhỏ các nhà văn, học giả, luật sư, đặc biệt là Eric Baker, một người thuộc giáo phái Quaker hoạt động cho hòa bình - là xác định từng cá nhân các "Tù Nhân Lương Tâm" trên toàn thế giới và sau đó họ đã tiến hành đấu tranh có tổ chức cho việc phóng thích những Tù Nhân Lương Tâm đó.
